روغن‌کاری در Energy Storage Systems (ESS)

مقدمه: چرا روغن‌کاری در Energy Storage Systems (ESS) موضوعی استراتژیک شده است؟

رشد پرشتاب سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی یا Energy Storage Systems (ESS) در ایران و جهان، فقط یک ترند در حوزه برق و شبکه نیست؛ پشت این تحول، ده‌ها زیرسیستم مکانیکی، الکتریکی و حرارتی قرار دارد که اگر درست روغن‌کاری و مدیریت نشوند، به‌جای کاهش هزینه انرژی، تبدیل به منبع خرابی، توقف و ری‌استارت‌های پرهزینه خواهند شد. از Battery Energy Storage Systems (BESS) متصل به مزرعه خورشیدی در یزد، تا واحدهای فلای‌ویل در مراکز داده و سیستم‌های تبدیل انرژی مکانیکی–الکتریکی در صنایع، همه در لایه‌ای از کارکرد خود به روانکار صنعتی وابسته‌اند.

در بسیاری از پروژه‌های ESS در ایران، تمرکز مهندسی روی باتری، اینورتر، سیستم کنترل و مدیریت حرارتی است؛ اما گیربکس‌ها، یاتاقان‌های چرخان، پمپ‌ها، کمپرسورها و سیستم‌های خنک‌کاری روغن–آب کمتر دیده می‌شوند. نتیجه، خرابی‌های زودرس، افزایش تریپ، افت راندمان و در نهایت بی‌اعتمادی به تجهیز است. در حالی‌که با یک نگاه مهندسی به روغن‌کاری سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی می‌توان عمر تجهیز را افزایش، توقف را کاهش و هزینه مالکیت (TCO) را کنترل کرد.

این مقاله با تمرکز بر energy storage systems lubrication و نیازهای واقعی مهندسان ESS، طراحان سیستم و مدیران تعمیرات (PM/نت) نوشته شده است. ابتدا انواع مهم ESS را از منظر روانکاری مرور می‌کنیم، سپس اجزای نیازمند روغن‌کاری، چالش‌های اصلی (start-stop، گرمای موضعی، آلودگی، سازگاری با الکترونیک حساس) و در نهایت راهکارهای انتخاب، پایش و مدیریت روغن را به‌صورت کاربردی ارائه می‌دهیم.

هدف این متن تبلیغ مستقیم محصول نیست؛ بلکه ساختن یک چارچوب مهندسی برای طراحی و اجرای برنامه روغن‌کاری در ESS است؛ چارچوبی که بتوانید روی هر پروژه واقعی در نیروگاه مقیاس کوچک، صنایع معدنی، مراکز داده یا سیستم‌های پشتیبان شبکه برق ایران پیاده کنید.

انواع ESS از منظر روانکاری: از BESS تا فلای‌ویل و سیستم‌های کمکی چرخان

همه سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی، از نظر مکانیکی شبیه هم نیستند؛ بنابراین استراتژی روغن‌کاری ESS باید با نوع سیستم و معماری آن تطبیق داده شود. به‌صورت خلاصه می‌توان سه دسته مهم و پرتکرار را در پروژه‌های صنعتی و زیرساختی ایران نام برد:

۱. Battery Energy Storage Systems (BESS)

در BESS، هسته اصلی ذخیره‌سازی، باتری (معمولاً لیتیوم‌یون) است؛ اما در اطراف آن، مجموعه‌ای از تجهیزات مکانیکی وجود دارد: فن‌ها و بلورهای پرسرعت، پمپ‌های خنک‌کاری، چیلرها و در برخی طراحی‌ها، ژنراتورهای کمکی دیزل یا گازی برای پشتیبان‌گیری. این تجهیزات به روغن موتور، روغن کمپرسور، گریس یاتاقان و گاهی روغن هیدرولیک نیاز دارند.

۲. فلای‌ویل و سیستم‌های ذخیره‌سازی مکانیکی

در سیستم‌های فلای‌ویل، انرژی در یک جرم دوار با دور بسیار بالا ذخیره می‌شود. این سیستم‌ها از نظر روانکاری شبیه ترکیبی از توربین کوچک + گیربکس سرعت بالا هستند. یاتاقان‌های غلتشی یا مگنتیک، گیربکس‌های افزایش یا کاهش دور، و گاهی سیستم روغن‌کاری چرخشی با پمپ و کولر، بخش‌های کلیدی هستند که باید با روغن توربین فرآیندی یا روغن گیربکس سینتتیک مناسب، پایدار و تمیز نگه‌داری شوند.

۳. سیستم‌های تبدیل انرژی مکانیکی–الکتریکی و واحدهای کمکی

این دسته شامل ESSهایی است که در کنار خود انواع ژنراتور، کمپرسور هوا، پمپ‌های فرایندی، سیستم‌های هیدرولیک و … دارند. در پروژه‌های هیبریدی خورشیدی–دیزلی، واحدهای تولید پراکنده و میکروگریدها، این تجهیزات نقشی کلیدی در پایداری شبکه دارند. در نتیجه، روغن‌کاری آن‌ها بخشی از استراتژی نگهداری ESS محسوب می‌شود، نه یک موضوع جانبی.

در ادامه، هرکدام از این دسته‌ها را از منظر «کدام اجزا نیاز به روغن‌کاری دارند و چه نوع روغنی مناسب است» دقیق‌تر باز می‌کنیم.

کدام بخش‌های ESS نیاز به روغن‌کاری دارند؟ نقشه اجزای مکانیکی در دل سیستم‌های الکتریکی

وقتی نام ESS می‌آید، ذهن بسیاری از مهندسان به سمت باتری، BMS و اینورتر می‌رود؛ اما خرابی‌های مکانیکی در این سیستم‌ها کمتر دیده و بیشتر تجربه می‌شوند. اجزای زیر در بیشتر ESSهای صنعتی و زیرساختی به نوعی به روانکار وابسته‌اند:

۱. یاتاقان‌ها و شفت‌های دوار

فن‌های خنک‌کاری، بلورهای تهویه، پمپ‌ها، کمپرسورها، فلای‌ویل‌ها و ژنراتورها همگی روی یاتاقان می‌چرخند. این یاتاقان‌ها معمولاً با گریس فشار متوسط تا بالا یا روغن گردش (Circulating Oil) کار می‌کنند. انتخاب نوع گریس (پایه لیتیوم، کلسیم کمپلکس، پلی‌اوره، سنتتیک) به سرعت، دما، بار و الزامات طول عمر بستگی دارد.

۲. گیربکس‌ها و درایوهای مکانیکی

در فلای‌ویل‌ها، سیستم‌های UPS دوار، یا واحدهای کمکی موتور–ژنراتور، گیربکس‌ها وظیفه تطبیق دور و گشتاور را بر عهده دارند. این گیربکس‌ها در معرض بارهای متغیر، سیکل‌های start-stop، و شوک‌لود هستند؛ بنابراین به روغن دنده صنعتی با پایه مینرال یا سنتتیک، شاخص گرانروی بالا و افزودنی ضدسایش/فشار شدید (EP) نیاز دارند.

۳. سیستم‌های خنک‌کاری روغن–آب و روغن–هوا

در بسیاری از ESSهای پرظرفیت، مدیریت حرارت تنها با هوا ممکن نیست و از چیلر، مدار روغن–آب یا روغن–هوا استفاده می‌شود. در این مدارها، پمپ روغن، مبدل حرارتی، فیلترها و گاهی شیرهای هیدرولیک وجود دارد که همگی به روغن با تمیزی بالا، مقاومت در برابر اکسیداسیون و کنترل کف نیاز دارند.

۴. ژنراتورها و موتورهای احتراقی کمکی

در BESSهای هیبریدی یا میکروگریدهایی که از موتور دیزل/گاز برای پشتیبانی استفاده می‌کنند، روغن موتور و روغن ژنراتور و یاتاقان به مسئله‌ای حیاتی تبدیل می‌شود. فواصل استارت و توقف زیاد، کارکرد در بارهای جزئی و سوخت متغیر، انتخاب روغن را حساس می‌کند.

شناخت درست این اجزا، اولین قدم در طراحی یک برنامه نگهداری پیشگیرانه و انتخاب صحیح روانکار برای ESS است.

ویژگی‌های کلیدی روغن برای ESS: از بار متغیر تا تمیزی و طول عمر

روغن‌کاری در ESS فقط انتخاب یک گرید ISO VG یا SAE نیست؛ ترکیبی از شرایط کاری خاص و الزامات پایداری شبکه، مشخصات جدیدی برای روانکار تعریف می‌کند. مهم‌ترین ویژگی‌ها عبارتند از:

۱. پایداری در برابر بار متغیر و سیکل‌های start-stop

بسیاری از ESSها، به‌ویژه BESSهای متصل به شبکه با سهم بالای تجدیدپذیر، تحت سیکل‌های مکرر شارژ–دشارژ و روشن–خاموش شدن تجهیزات مکانیکی هستند. این وضعیت باعث شوک‌لود، میکروپیتینگ و خستگی یاتاقان می‌شود. روغن دنده و روغن گردش در این شرایط باید:

• شاخص گرانروی (VI) بالا برای حفظ فیلم روغن در گستره دمایی وسیع داشته باشد.
• افزودنی‌های EP و ضدسایش پایدار در برابر فشارهای لحظه‌ای داشته باشد.
• در برابر برش (Shear) مقاوم باشد و ویسکوزیته خود را از دست ندهد.

۲. مدیریت دمای بالا و نقاط داغ موضعی

حتی اگر دمای محیطی در بازه مجاز باشد، در یاتاقان‌های پرسرعت، چرخ‌دنده‌های تماس خطی و نواحی نزدیک به مبدل‌های قدرت، نقاط داغ (Hot Spot) شکل می‌گیرد. روغن باید:

• مقاومت عالی در برابر اکسیداسیون و تشکیل لاک/وارنیش داشته باشد.
• توان دفع حرارت خوب، به‌ویژه در سیستم‌های گردش روغن، ارائه دهد.
• در دماهای بالا کف نکند و هوای حل‌شده را سریع آزاد کند.

۳. تمیزی روغن و کنترل آلودگی در کنار الکترونیک حساس

ESSها مملو از تجهیزات الکترونیکی حساس هستند: BMS، اینورتر، PLC، رله‌های حفاظتی و … . نشت روغن آلوده یا مِست روغن می‌تواند به بردها آسیب بزند یا خطای عایقی ایجاد کند. بنابراین:

• کد پاکیزگی روغن طبق ISO 4406 باید سخت‌گیرانه کنترل شود.
• استفاده از سیستم فیلتر قوی و پایش دوره‌ای ذرات (Particle Count) توصیه می‌شود.
• انتخاب روغن با تمایل کم به تشکیل مه (Low Mist) و کف، به‌ویژه در محیط‌های بسته، اهمیت دارد.

۴. طول عمر بالا و سازگاری با برنامه تعمیرات ESS

بسیاری از ESSها با قراردادهای عملکردی چندساله (Performance Contract) بهره‌برداری می‌شوند و هر توقف، هزینه جریمه یا از دست‌رفتن انرژی فروخته‌شده را به‌همراه دارد. در این فضا، دوام روغن در استفاده بلندمدت و امکان پایش وضعیت روغن برای تمدید فواصل تعویض اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. به همین دلیل، استفاده از روغن‌های سنتتیک با پایداری حرارتی بالا و افزودنی‌های نسل جدید، به‌ویژه در فلای‌ویل‌ها و گیربکس‌های پرسرعت، روند رو به رشدی دارد.

چالش‌های رایج روغن‌کاری در ESS و راه‌حل‌های مهندسی

در پروژه‌های واقعی ESS در ایران، معمولاً سه دسته چالش تکرار می‌شود؛ چالش‌هایی که اگر از ابتدا در طراحی و انتخاب روغن دیده نشوند، بعداً به شکل خرابی ناگهانی یا کاهش اعتماد به سیستم بروز می‌کنند.

چالش ۱: سیکل‌های start-stop و شوک‌لود مکانیکی

در BESSها و فلای‌ویل‌ها، بار روی گیربکس و یاتاقان‌ها به‌سرعت تغییر می‌کند. استارت‌های مکرر باعث می‌شود فیلم روغن کامل شکل نگیرد و تماس فلز با فلز تشدید شود. راه‌حل‌ها:

• استفاده از روغن گیربکس با افزودنی EP قوی و شاخص ویسکوزیته بالا.
• کاهش ویسکوزیته در حدی که راه‌اندازی سرد آسان‌تر و سریع‌تر شود، بدون افت فیلم در دمای کاری.
• بازنگری در منطق کنترل برای کاهش تعداد استارت‌های غیرضروری و اجرای ramp-up ملایم‌تر.

چالش ۲: گرمای موضعی و وارنیش در یاتاقان‌های پرسرعت

در فلای‌ویل‌ها و ژنراتورهای دوربالا، اگر روغن گردش به‌خوبی طراحی و پایش نشود، وارنیش روی سطوح فلزی و در مسیر روغن تشکیل می‌شود؛ موضوعی که در حوزه روغن توربین فرآیندی سال‌هاست شناخته شده است. راه‌حل‌ها:

• انتخاب روغن با مقاومت بالا در برابر اکسیداسیون و افزودنی‌های ضد وارنیش.
• تعریف دمای هشدار برای روغن برگشتی از یاتاقان و گیربکس.
• استفاده از پایش وضعیت روغن شامل TAN، ویسکوزیته و شاخص‌های تشکیل لاک.

چالش ۳: سازگاری روغن با آب‌بندی‌ها و مواد عایقی در محیط الکتریکی

وجود رزین‌ها، کابل‌ها، اورینگ‌ها و گسکت‌های متنوع در ESS باعث می‌شود بحث سازگاری شیمیایی روغن اهمیت بالاتری نسبت به یک گیربکس ساده کارخانه‌ای پیدا کند. نفوذ روغن به محفظه‌های الکتریکی یا تخریب آب‌بندها می‌تواند ریسک جدی ایمنی و خاموشی ایجاد کند. راه‌حل‌ها:

• بررسی سازگاری روغن انتخابی با الاستومرهای رایج (NBR, FKM, EPDM و …) طبق دیتاشیت سازنده.
• استفاده از گریس‌ها و روغن‌های با فراریت کنترل‌شده و حداقل تمایل به تولید بخار روغن (Low Volatility).
• طراحی صحیح مسیرهای تهویه و جداسازی محفظه‌های مکانیکی و الکتریکی.

جدول مقایسه: نوع ESS، اجزای نیازمند روغن‌کاری و چالش‌های اصلی

برای جمع‌بندی مباحث تا اینجا، جدول زیر یک نمای کلی از انواع متداول ESS، اجزای کلیدی نیازمند روانکاری، نوع روغن پیشنهادی و مهم‌ترین چالش‌های هر کدام ارائه می‌دهد. این جدول می‌تواند به‌عنوان یک «نقشه شروع» برای طراحی برنامه روغن‌کاری در پروژه‌های ذخیره‌سازی انرژی استفاده شود.

چک‌لیست طراحی و اجرای برنامه روغن‌کاری در ESS

برای اینکه مفاهیم مطرح‌شده به اقدام عملی تبدیل شود، چک‌لیست زیر می‌تواند به‌عنوان چارچوبی برای طراحی یا بازنگری برنامه روغن‌کاری در پروژه‌های ESS استفاده شود:

1. شناسایی تجهیزات مکانیکی: فهرست کامل فن‌ها، پمپ‌ها، گیربکس‌ها، فلای‌ویل‌ها، ژنراتورها و سیستم‌های هیدرولیک متصل به ESS را تهیه کنید.
2. تعریف شرایط کاری: برای هر تجهیز، پارامترهایی مثل دور، بار، سیکل start-stop، دمای محیط و دمای کاری را مستند کنید.
3. انتخاب کلاس روغن: بر اساس شرایط کاری و توصیه سازنده، گرید ویسکوزیته، نوع پایه (مینرال/سنتتیک) و سطح کارایی را مشخص کنید؛ در صورت تردید، از مشاوره تخصصی استفاده کنید.
4. تعیین الزامات تمیزی: هدف کد پاکیزگی روغن (ISO 4406) و استراتژی فیلتراسیون و تعویض فیلتر را برای هر مدار روغن تعریف کنید.
5. طراحی برنامه نمونه‌گیری و آنالیز روغن: نقاط نمونه‌گیری، تناوب، و پارامترهایی مانند ویسکوزیته، TAN، عدد اسیدی، ذرات و فلزات را مشخص کنید.
6. همگام‌سازی با PM کل سیستم: برنامه تعویض روغن و گریس‌کاری را با چک‌لیست PM کل ESS و بازدیدهای برقی و کنترلی هماهنگ کنید تا توقف‌ها مدیریت‌شده باشد.
7. آموزش تیم بهره‌برداری: اپراتورها را نسبت به نشانه‌های اولیه مشکل روانکاری (صدا، ارتعاش، افزایش دما، نشتی) حساس کنید.
8. مستندسازی و بازنگری: هر تغییر در نوع روغن، تناوب تعویض یا نتیجه آنالیز را ثبت و سالانه برنامه را بازنگری کنید.

پایش وضعیت روغن در ESS: از آنالیز دوره‌ای تا پایش هوشمند

در ESS، خاموشی ناخواسته معمولاً هزینه‌ای بسیار بیشتر از هزینه روغن دارد. به همین دلیل، رویکرد روانکاری پیشگیرانه PM و پایش وضعیت روغن در این سیستم‌ها ارزش افزوده بالایی ایجاد می‌کند. دو سطح اصلی پایش را می‌توان تعریف کرد:

۱. آنالیز دوره‌ای روغن

در این رویکرد، از مدارهای حساس مانند گیربکس فلای‌ویل، روغن توربین فرآیندی، یا روغن موتور دیزل کمکی، به‌صورت دوره‌ای نمونه گرفته و در آزمایشگاه آنالیز می‌شود. شاخص‌های کلیدی:

• ویسکوزیته در دمای مرجع (تغییر بیش از حد مجاز نشانه برش یا آلودگی است).
• عدد اسیدی (TAN) برای پایش اکسیداسیون و پیری روغن.
• آنالیز فلزات سایش و آلودگی ذرات برای پیش‌بینی خرابی یاتاقان و چرخ‌دنده.
• محتوای آب و سوخت (در روغن موتورهای کمکی).

۲. پایش هوشمند روغن و داده‌محور کردن تصمیم‌ها

در پروژه‌های بزرگ ESS، به‌ویژه در نیروگاه‌های تجدیدپذیر مقیاس utility، استفاده از سنسورهای آنلاین دما، رطوبت، دی‌الکتریک و ذرات در مدار روغن، امکان حرکت به‌سمت پایش هوشمند روغن را فراهم می‌کند. داده‌های این سنسورها در کنار پایش ارتعاش و دمای یاتاقان‌ها، تصویر دقیقی از وضعیت واقعی روانکار و تجهیز ارائه می‌دهد و به مهندسان نت کمک می‌کند:

• فواصل تعویض روغن را بر اساس وضعیت واقعی (Condition-based) تنظیم کنند.
• خرابی‌های زودرس را قبل از تریپ سیستم شناسایی کنند.
• الگوهای اثرگذار مانند استارت‌های پیاپی یا بارگذاری غیرعادی را کشف کنند.

روغن‌کاری ESS در اقلیم‌های متنوع ایران

پروژه‌های ESS در ایران از گرمای بندرعباس و شرجی بوشهر تا سرمای مشهد و رطوبت رشت گسترده‌اند. این تنوع اقلیمی، انتخاب ویسکوزیته و نوع روغن را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد:

• در مناطق بسیار گرم مانند اهواز و بندرعباس، مقاومت در برابر اکسیداسیون، کنترل تبخیر و پایداری فیلم روغن در دماهای بالا اهمیت بیشتری دارد.
• در شهرهای سرد مانند تبریز و اردبیل، قابلیت راه‌اندازی سرد و ویسکوزیته پایین‌تر در دمای محیط بحرانی است.
• در مناطق مرطوب مانند رشت و ساری، کنترل آلودگی آب، رطوبت و خوردگی در مدار روغن باید در اولویت قرار گیرد.

در چنین شرایطی، همکاری با یک تأمین‌کننده روانکار که پوشش سراسری و تجربه میدانی در روغن صنعتی در شهر تهران و دیگر شهرهای صنعتی کشور دارد، می‌تواند به استانداردسازی سبد روغن، کاهش تنوع غیرضروری محصولات و ساده‌سازی انبارش کمک کند.

جمع‌بندی: ESS، نسل جدید مصرف‌کنندگان روانکار و نیاز به نگاه مهندسی جدید

Energy Storage Systems دیگر یک فناوری حاشیه‌ای نیست؛ از نیروگاه‌های خورشیدی و بادی تا مراکز داده، مترو، صنایع معدنی و شبکه‌های توزیع برق، همه به‌نوعی در حال حرکت به‌سمت استفاده از ESS هستند. این تحول، بدون آن‌که زیاد درباره‌اش صحبت شود، الگوی مصرف روانکار صنعتی را هم تغییر می‌دهد. در قلب هر ESS مدرن، مجموعه‌ای از یاتاقان‌ها، گیربکس‌ها، پمپ‌ها، کمپرسورها و سیستم‌های خنک‌کاری قرار دارد که اگر روغن‌کاری آن‌ها مهندسی نشده باشد، قابلیت اطمینان کل سیستم را زیر سؤال می‌برد.

نگاه سنتی «روغن‌کاری به‌عنوان سرویس جانبی» در پروژه‌های ESS جواب نمی‌دهد. آنچه نیاز است، یک رویکرد داده‌محور، مبتنی بر استاندارد و هماهنگ با استراتژی نگهداری است: انتخاب روغن بر اساس شرایط واقعی بار و دما، طراحی مدار گردش و فیلتراسیون با هدف تمیزی بالا، اجرای برنامه منسجم آنالیز روغن و استفاده هوشمندانه از داده‌ها برای بهینه‌سازی فواصل تعویض.

برای مهندسان ESS، طراحان سیستم و مدیران تعمیرات، تسلط بر مفاهیم روغن‌کاری سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی دیگر یک «گزینه لوکس» نیست؛ بخشی از هسته مهندسی پروژه است. هر تصمیم درباره نوع روغن، تناوب سرویس و روش پایش، مستقیماً روی KPIهایی مثل دسترس‌پذیری، MTBF و هزینه کل مالکیت اثر می‌گذارد. آینده شبکه برق و انرژی ایران، بیش از پیش به ESS گره خواهد خورد؛ و پایداری ESS، به روانکارهایی وابسته است که با نگاه مهندسی انتخاب و مدیریت شده‌اند.

موتورازین؛ همراه تخصصی شما در روغن‌کاری پروژه‌های ESS و انرژی نو

اگر در حال طراحی، اجرای یا بهره‌برداری از پروژه‌های ESS، نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، میکروگریدهای هیبریدی یا مراکز داده هستید، انتخاب تصادفی روغن می‌تواند ریسک خاموشی و خرابی را بالا ببرد. موتورازین به‌عنوان پلتفرم تخصصی روغن موتور و روانکار صنعتی، با تمرکز بر مشاوره فنی، آنالیز شرایط کاری و پیشنهاد سبد روغن بهینه، در کنار تیم مهندسی شما قرار می‌گیرد.

از انتخاب روغن توربین فرآیندی برای فلای‌ویل و UPS دوار، تا استانداردسازی روغن موتور دیزل‌های کمکی و طراحی برنامه آنالیز روغن، تیم موتورازین بر پایه داده، استاندارد و تجربه میدانی پیشنهاد می‌دهد؛ نه شعار. پوشش گسترده در تامین صنعتی در قطب‌های انرژی و صنعت، امکان تحویل پایدار و یکپارچه روانکار را فراهم کرده است.

اگر می‌خواهید نگهداری ESS را از تصمیم‌های سلیقه‌ای به تصمیم‌های مهندسی و اقتصادی تبدیل کنید، گفت‌وگو با متخصصان موتورازین می‌تواند نقطه شروع یک همکاری بلندمدت و مشاوره‌محور باشد.

پرسش‌های متداول درباره روغن‌کاری در ESS

آیا در BESS که هسته آن باتری است، واقعاً به برنامه روغن‌کاری جدی نیاز داریم؟

بله. هرچند در BESS بخش اصلی ذخیره‌سازی انرژی الکتروشیمیایی است، اما سیستم بدون فن‌ها، پمپ‌های خنک‌کاری، چیلر، درایوهای کمکی و گاهی ژنراتور یا دیزل پشتیبان قابل بهره‌برداری نیست. خرابی یاتاقان یک فن یا پمپ، می‌تواند به افزایش دما، تریپ حفاظتی و خاموشی کل سیستم منجر شود. بنابراین، روغن‌کاری BESS باید به‌عنوان بخشی رسمی از برنامه PM و نت سیستم دیده شود؛ نه یک فعالیت حاشیه‌ای.

برای فلای‌ویل و UPS دوار، استفاده از روغن توربین بهتر است یا روغن گیربکس سنتتیک؟

پاسخ به طراحی سازنده، سرعت دورانی، بار و معماری مدار روغن بستگی دارد. در بسیاری از طراحی‌ها، روغن توربین فرآیندی با پایداری اکسیداسیون بالا و کنترل وارنیش گزینه مناسبی است؛ به‌ویژه اگر مدار گردش روغن شبیه توربین طراحی شده باشد. در برخی گیربکس‌های خاص با بارهای شدید، روغن گیربکس سنتتیک با افزودنی EP قوی ترجیح داده می‌شود. تکیه صرف بر نام محصول کافی نیست؛ باید به دیتاشیت سازنده فلای‌ویل و شرایط کاری واقعی مراجعه شود.

چقدر تمیزی روغن (ISO 4406) در ESS اهمیت دارد؟

در ESS، وجود الکترونیک حساس و نیاز به قابلیت اطمینان بالا باعث می‌شود تمیزی روغن اهمیت ویژه‌ای پیدا کند. آلودگی ذرات، علاوه‌بر تسریع سایش یاتاقان و چرخ‌دنده، می‌تواند به گیرکردن شیرهای هیدرولیک، کاهش راندمان مبدل‌های حرارتی و افزایش دمای موضعی منجر شود. توصیه می‌شود برای مدارهای حیاتی، هدف مشخصی برای کد پاکیزگی (مثلاً 17/15/12 یا سخت‌گیرانه‌تر) تعریف و با فیلتراسیون مناسب و آنالیز دوره‌ای کنترل شود.

آیا استفاده از روغن سنتتیک در ESS همیشه ضروری است؟

نه، اما در بسیاری از کاربردهای ESS به‌ویژه فلای‌ویل‌های دوربالا، گیربکس‌هایی با دمای کاری بالا، یا پروژه‌هایی با هدف کاهش توقفات، روغن سنتتیک مزیت قابل‌توجهی در پایداری حرارتی، طول عمر و کارکرد در دماهای پایین/بالا دارد. در BESSهای کوچک‌تر و میکروگریدهای سبک، در صورت مناسب‌بودن شرایط دمایی و فواصل سرویس، روغن مینرال با کیفیت مناسب و برنامه آنالیز منظم نیز می‌تواند پاسخ‌گو باشد. تصمیم نهایی باید بر پایه تحلیل فنی و اقتصادی گرفته شود.

چگونه برنامه آنالیز روغن را با نگهداری کل ESS هماهنگ کنیم؟

بهتر است نمونه‌گیری و آنالیز روغن به‌صورت هم‌زمان با بازدیدهای دوره‌ای برقی و کنترلی ESS انجام شود تا توقف‌ها و حضور تیم سرویس تجمیع شود. برای تجهیزات حیاتی (گیربکس فلای‌ویل، روغن توربین، روغن موتور دیزل کمکی)، تناوب سه‌ماهه یا شش‌ماهه متداول است؛ در حالی‌که برای مدارهای کم‌ریسک‌تر می‌توان تناوب طولانی‌تری در نظر گرفت. مهم این است که نتایج آنالیز در کنار داده‌های دما، ارتعاش و لاگ رویدادهای سیستم تحلیل و تصمیم‌های تعویض یا اصلاح بر آن اساس گرفته شود.